الف: موقوفات
۱- موقوفه “حاج محمد موسی” ملقب به تاجر طهرانی
شامل یخچالها، سراهای درون بازار، املاک، مغازه ها و ….…
بخش وسیع موقوفه ایشان، زمینهای محل یخچال ها ی طبیعی قدیمی است که هم اکنون آن زمین ها در اطراف میدان خراسان واقع است (در میدان خراسان اول خیابان خاوران فعلی، پمپ بنزینی است که ابتدای زمین های وقفی وی است: به طرف شرق تا چند صد متر و به طرف جنوب هم تاچند کوچه). سایراملاک موقوفه ایشان، حمام حاج موسى نزدیک بازارچه نایب السلطنه، مقداری اززمین های بیسیم و چندین سرا و مغازه دربازارتهران است.
پنج سال بعد از فوت حاج محمد موسی؛ در سال ۱۳۱۷ قمری (۱۲۷۸ خورشیدی) منزل اولیه مسکونی مرحوم حاج محمد علی طهرانی واقع در کوچه حمام گلشن به موقوفه حاج محمد موسی (بهمراه چند باب مغازه که باتفاق برادرشان از محل باقیمانده ثلث ماترک والدشان خریداری نموده بودند) الحاق گردید. این منزل هم اینک نیز پا برجاست و در تملک موقوفه حاج محمد موسی قرار دارد که به صورت انبار اجاره داده شده است.
تصویر بالا گوشه ای از وقف نامه با مُهر مرحوم حاج محمد موسی تاجر طهرانی است که علاوه بر همه موقوفات ، ایشان “آب انبار” ای را نیز وقف نموده که در باره آن اظهار داشته اند:
“از همسایگان و خارج هرکس در هروقت از شب و روز خواست آب ببرد نمی توانند مانع شوند. چنانچه مانع از بردن آب مردم شوند در روز قیامت مسئول خواهند بود. اگر نصف شب مستحق آب بیاید نباید جواب بکنند”
طبق متن وقف نامه عواید اموالِ مشمولِ وقف؛ عام نبوده بلکه “خاصِ نوادگان” است و بخشی از آن میبایستی صرفِ رفع نیازهای مالیِ افراد نیازمند خاندان ایشان و بخش دیگر صرفِ اقامه عزاداری امام حسین (ع) گردد. مواری همچون استفاده از آبِ آب انبار، شرکت در مجالس عزاداری و پذیرائی از شرکت کنندگان برای عام است. حُسن انجام این مهم بر عهده تولیت موقوفه است.
تولیت موقوفه:
پس از فوت حاج محمد موسی تاجر طهرانی در سال ۱۲۷۳ خورشیدی؛ فرزند ذکور ارشد ایشان حاج محمد علی (تا زمان فوتشان در سال ۱۲۸۲) بمدت حدودا ۹ سال تولیت موقوفه را بعهده داشتند. پس از وی؛ تولیت به مرحوم حاج محمد کاظم قندی رسید که ایشان بمدت ۲۴ سال (تا زمان فوتشان در سال ۱۳۰۶ خورشیدی) این مسؤلیت را بعهده داشتند.
پس از مرحوم حاج محمد کاظم قندی، مسؤلیت تولیت موقوفه مشترکاً به اولاد ذکور حاج محمد علی و حاج محمد کاظم رسید. ولی در عمل؛ در هر دوره یک یا چند تن از ایشان فعال تر از دیگران به این مهم میپرداختند.
سپس مرحوم حاج عبدالله قندی (تا زمان فوتشان در سال ۱۳۷۶) راساً بمدت چندین سال تولیت موقوفه را بعهده گرفتند که در بعضی از امور با وکالتی که مرحوم حاج کاظم قندی (فرزند ذکور ارشدشان) از ایشان داشتند؛ کمک مینمودند. پس از مرحوم حاج عبدالله قندی که آخرین نوه ذکور حاج محمد موسی بودند این مهم بنا بر وصیت واقف بر عهده نتیجه های ذکور ایشان (از حاج محمد علی و حاج محمد کاظم) قرار میگرفت.
برای تعیین متولی جدید تعدادی از نوه های ذکور حاج محمد علی طهرانی و تعدادی از نوه های ذکور حاج محمد کاظم قندی در تاریخ ۱۳۷۶/۹/۲۹ در منزل مرحوم حاج میرزا عبدالله قندی جلسه ای تشگیل دادند.
در آن جلسه؛ اکثر افراد واجد شرایط برای اعلام آمادگی وقت بیشتری طلب نمودند و قرار شد برای آشنائی بیشتر با وظایفِ “متولی” متن وقف نامه را از نظر حقوقی بدقت بررسی نمایند. در این فاصله عملاً تولیت به اوقاف واگذار شد. متعاقباً حاج آقارضا حاجی موسی تولیت موقوفه را قبول نمودند و پس از طی مراحل اداری در اداره اوقاف مشغول بکار شدند. ایشان به مرحوم حاج کاظم آقا قندی هم اصرار کردند که با توجه به تجربه ای که در کنار مرحوم پدرشان در این امر داشتند؛ تقاضا برای تولیت به اداره اوقاف بدهند. مرحوم حاج کاظم آقا هم در اجابت به درخواست ایشان تقاضا دادند ولی از آنجا که مراحل گرینش طولانی شد؛ دیگر به اداره اوقاف مراجعه نکردند.
در حال حاضر تولیت موقوفه کماکان با جناب آقای حاج رضا حاجی موسی فرزند مرحوم میرزا حاج آقا حاجی موسی، نوه مرحوم حاج محمد علی طهرانی و نتیجه مرحوم حاج محمد موسی تاجر طهرانی است.
۲– موقوفه “حاج محمد علی” طهرانی
شامل کاروانسرای حاج محمد علی در بازار چهلتن با حدود ۸۶ مغازه که ۱۶ مغازه آن غیر وقفی است و ……
پس از فوت مرحوم حاج محمد علی طهرانی در سال ۱۲۸۲ خورشیدی؛ تولیت موقوفه ایشان بمدت … سال به عهده ….. بود و سپس این مسؤلیت ….
ب: موسسات عام المنفعه
۱- درمانگاه
۲- مسجد
۳- مدرسه / موسسه های فرهنگی
۶- انجمن ها