حاجیه فاطمه سلطان ششمین فرزند و اولین فرزند حاج محمد موسی تاجر طهرانی از ازدواج دومشان (با حاجیه زهرا خانم) میباشند.

تولد:

ایشان به تخمین متولد سال ۱۲۵۲ خورشیدی است.

شرح زندگی:

ازدواج حاج محمد موسی با زهرا خانم، بعد از فوت فاطمه خانم (همسر اولشان) و حدودا در سال ۱۲۵۰ خورشیدی (۴۵ سالگی حاج محمد موسی) بوقوع پیوسته است. حاج محمد موسی، نام اولین فرزند خود از ازدواج دومش را (که دختر بوده) به احترام همسر فوت شده اش؛ فاطمه میگذارد.
از شرح زندگی مرحومه حاجیه فاطمه سلطان ششمین فرزند حاج محمد موسی تاجر طهرانی اطلاع چندانی در دست نیست.

تنها ۲ سند با فاصله زمانی ۳۹ سال موجود است که از ایشان؛ در آن ها نام برده شده است:

سند اول؛ حاشیه نویسی هائی است که پس از فوت حاج محمد موسی تاجر طهرانی بر روی وقف نامه قسمتی از اموالشان، در سال ۱۳۱۲ قمری (۱۲۷۳ خورشیدی) برشته تحریر در آمده اند. در یکی از این حاشیه نویسی ها (عکس زیر)؛ فاطمه سلطان همسر “حاج محمد علی” معرفی شده اند. پس، ایشان در زمان حیات پدرشان (حدود سال ۱۲۷۰ و یا پیشتر، در حدود ۱۸ سالگی و یا کمتر) با شخصی بنام “حاج محمد علی” ازدواج نموده بوده اند.

متن سند:

“…… و کوکب سلطان زوجه عزت نشان آقامحمدابراهیم و خاورسلطان زوجه عزت مآب الحاج محمدحسین و فاطمه سلطان خانم زوجه حاج مکرم حاج محمدعلی و‌ مریم خانم زوجه سعادت نشان حاج محمد حسین و عالیه خانم زوجه سعادت نشان آقا محمدرضا و‌ شهربانو خانم غیر مزوجه که این شش نفر صبایای کبیر مرحوم مغفور حاج محمدموسی می باشند…..”

 

سند دوم؛ نامه ای است که مرحوم حاج میرزا علینقی قندی در محرم سال ۱۳۵۲ قمری (برابر با اردیبهشت ۱۳۱۲ خورشیدی) به برادرشان، حاج مهدی قندی (که باتفاق برادر بزرگترشان؛ حاج محمد تقی قندی در کربلا مشرف بوده اند) نوشته اند (عکس زیر) و سلام خاله، شوهر خاله و دختر خاله شان را در آن نامه به ایشان رسانده اند.

عین دست نوشته ایشان در مورد حاجیه فاطمه خانم بشرح زیر است:

“….. حاج خاله فاطمه، آشیخ مهدی عرب و خالقظی سلام میرسانند ….”

منظور از خالقظی، “خاله قزی” است که بمعنی دختر خاله است.

از این سطر از نامه فوق میتوان نتیجه گرفت که حاجیه فاطمه سلطان احتمالا پس از فوت همسر اولشان (حاج محمد علی) با فرد دیگری بنام “آشیخ مهدی عرب” ازدواج نموده اند.

وفات:

ایشان حد اقل تا سن شصت سالگی (سال ۱۳۱۲ خورشیدی که تاریخ تحریر نامه فوق است) در قید حیات بوده اند.

فرزندان مرحومه حاجیه فاطمه سلطان:

طبق شنیده سرکار خانم فرح انگیز نبوی راد (نتیجه حاجیه خاور سلطان) حاجیه فاطمه دو دختر بنامهای عصمت و نصرت داشته اند که عصمت خانم فرزندی نداشته است و بیشر از خواهرشان در دیدار های فامیلی شرکت داشته اند.

در شهر یزد بنائی قدیمی زیبا (که به خانه تهرانی ها معروف است و در حال حاضر بنام هتل موزه فهادان نامیده میشود) وجود دارد که مالک اولیه آن فردی بنام آشیخ مهدی عرب بوده است. مشخص نیست که آیا آن فرد همان همسر دوم فاطمه سلطان است یا تنها یک تشابه اسمی است.  ولی در هر حال از لقبی که به خانه داده شده است، مشخص است که آن فردِ  هم نامِ همسرِ  فاطمه خانم نیز تهرانی ولی مقیم یزد بوده است.

سایت گردشگری زیر به معرفی این بنا پرداخته است:

https://www.instagram.com/p/Btd8dMKAAUc/?igshid=1ccgv2q9rlu7y

امید است در آینده نزدیک، از شرح زندگی مرحومه حاجیه فاطمه سلطان، حاج محمد علی، آشیخ مهدی عرب و فرزندانشان اطلاعات بیشتری بدست آید.